نمازهاى نافله

عشق به پرستش و بندگى ، انسان را وا مى دارد كه بيش از حدِّ مقرر نيز به اطاعت و نيايش بپردازد. اين با نمازهاى مستحب جلوه گر مى شود.

چگونه انسان مى تواند عاشق خدا باشد و تنها به همان واجبات اكتفا كند و بيش از آن ، نمازى نخواند؟ اين نمازها كه به ((نافله )) معروف اند، فراوان است . از جمله نافله هاى روزانه است به اين صورت :

نافله ، نماز صبح ، دو ركعت ، پيش از نماز صبح .

نافله ، نماز ظهر، هشت ركعت ، پيش از نماز ظهر.

نافله ، نماز عصر، هشت ركعت ، پيش از نماز عصر.

نافله ، نماز مغرب ، چهار ركعت ، بعد از نماز مغرب .

نافله ، نماز عشا، دو ركعت نشسته ، پس از نماز عشا.

نافله شب (نماز شب ) يازده ركعت ، پيش از اذان صبح كه هشت ركعت آن ، نافله شب  نامدارد و دو ركعتش به نام نماز شَفع و يك ركعت هم به نام نماز وَترمشهور است .

نافله از كلمه ((نَفْل )) است ، يعنى زيادى واضافه بر مقدار واجب است .

بر پيامبر اسلام ، نافله شب واجب بود و خدا دستور داده بود كه شب برخيزد و به تهجّد و عبادت نيمه شب بپردازد تا به مقام والا برسد.(1)

در حديث آمده است :

نمازهاى مستحب ، همچون هديه اى به درگاه خداوند است كه به هر حال قبول مى شود.(2)

درباره نوافل ، حديث هاى بسيارى در كتب روايت آمده كه اينجا مجال پرداختن به آنها نيست .(3)

نمازهاى مستحب ، جبران كننده نواقص نمازهاى واجب است و همچون صدقه اى است كه انسان ، آن را مى پردازد. به خصوص نماز شب ، راز ارتباط عاشقانه ميان بنده و خداى اوست كه هر سحر از بستر خواب برخيزد و خواب و كسالت را كنار بگذارد و به مناجات در دل شب بپردازد و دور از چشم هاى خواب رفته ، با خداى خود به راز و نياز و اشك و عبادت و شكر و سجود و قنوت بپردازد.

اولياى الهى ، اهل تهجّد و شب زنده دارى و نمازهاى مستحب ، با قنوت هاى مفصّل و سجده هاى طولانى و اشك هاى ريزان و ديده هاى گريان بوده اند.

علماى بزرگ ، عارفان وارسته و دوستان خدا، از ((نماز شب )) غفلت نكرده و نمى كنند.(4)

در روايتى آمده است كه خداوند مى فرمايد:

((كَذِبَ مَنْ زَعَمَ اَنَّهُ يُحِبُّنى ، فَاِذا جَنَّهُ اللّيلُ نامَ عَنّى . اَلَيْسَ كُلُّ مُحِبٍّ يُحِبُّ خَلْوَةَ حَبِيبِهِ؟))(5)

دروغ مى گويد آنكه مى پندارد مرا دوست دارد، امّا چون شب فرا مى رسد، به خواب مى رود و به ياد من نيست . مگر نه اين است كه هر دوستدارى ، خلوت و نجواى با دوستش را دوست مى دارد؟ ...

در دل شب خيز و ريز قطره اشكى ز چشم

كه دوست دارم كند گريه گنهكار ما

انسان با نافله مى تواند چنان به خدا نزديك شود و الهى گردد كه جز حق نبيند و جز حق نشنود و به آنجا برسد كه هر دعايى بكند مستجاب شود.(6)

خدايا! ما را در ((بندگى )) خودت ثابت و استوار بدار.

عشق خود و شوق عبادتت را در دل مان افروخته تر بگردان .

عمر و فكر و استعداد و توان جسمى و قواى روحى ما را، خالصانه در راه اطاعت خود بدار.

خداوندا! ما را از ((بر پادارندگان نماز)) قرار بده .

پي نوشته ها‌ :

1-  ((و من الليل فتهجد به نافلةً لك ...)) اسراء، آيه 79.

2-  قصارالجمل ، واژه نافله .

3-  در بحارالانوار علامه مجلسى ، تمام مجلد 84 را به روايت هاى مربوط به نمازهاى نافله اختصاص داده و صدها حديث بيان كرده است .

4-  كيفيت آن را به طور مشروح ، در مفاتيح الجنان بخوانيد.

5-  مصباح الشريعه .

6-  ثواب الاعمال ، ص 88.